Hanna Czyżewska
Technolog ds. nadzoru jakości wyrobów finalnych
Powracając do zagadnień związanych z wymaganiami norm na soczewki okularowe, chcielibyśmy przedstawić wymagania norm PN-EN ISO 8980-1 i 8980-2 w zakresie centralności optycznej i mocy pryzmatycznej. W obu normach zagadnienia te poruszane są w p. 5.1.4. Niektóre z przedstawionych niżej informacji zawarte zostały w IZOPTYCE nr 1/11, w artykule dotyczącym wyznaczania osi cylindra i punktu pomiaru pryzmatyczności.
Wg ww. norm "w strefach ustawionych centralnie względem konstrukcyjnego punktu odniesienia powinien znajdować się punkt, w którym różnica między wymaganym pryzmatem i/lub pryzmatem wywołanym zmniejszeniem grubości, z jednej strony, a pomierzoną mocą pryzmatyczną, z drugiej strony, nie przekracza wartości podanych w tabeli nr 1".
Dla soczewek jednoogniskowych konstrukcyjnym punktem odniesienia jest środek geometryczny. Przy sprawdzaniu wartości mocy pryzmatycznej takiej soczewki należy po zaznaczeniu na jej powierzchni środka geometrycznego, umieścić ją na podstawce pomiarowej dioptromierza, tak aby punktem pomiarowym był wyznaczony środek geometryczny. W tych warunkach odczytać wartość pryzmatyczności. Jeżeli zmierzona wartość przekracza wartość nominalną ponad dopuszczalną odchyłkę, wówczas trzeba powoli przesuwać soczewkę, aby odnaleźć punkt o pryzmatyczności odpowiadającej nominałowi skorygowanemu o wartości dopuszczalnych odchyłek. Po odnalezieniu takiego punktu (położonego jak najbliżej środka geometrycznego), zaznaczyć jego położenie używając znacznika osi. Następnie sprawdzić (np. używając lupki pomiarowej), czy zaznaczony punkt leży w obszarze okręgu o promieniu 1mm, współśrodkowym ze środkiem geometrycznym soczewki. Jeśli tak, to pryzmatyczność jest zgodna z wymaganiami normy PN-EN ISO 8980-1.
Dla soczewek wieloogniskowych konstrukcyjnym punktem odniesienia jest punkt referencyjny podany przez producenta soczewki. Jego położenie jest zależne od rodzaju soczewki wieloogniskowej.
W soczewkach dwuogniskowych organicznych produkowanych w JZO punkt referencyjny położony jest 7mm nad płaską krawędzią segmentu do bliży oraz 3mm w kierunku skroni od osi symetrii segmentu (rys. nr 1 i nr 2). W soczewkach dwuogniskowych mineralnych produkcji JZO punkt referencyjny leży 4mm nad styczną do górnej krawędzi segmentu do bliży oraz 2,5mm w kierunku skroni od osi symetrii segmentu (rys. nr 3 i nr 4). Sprawdzenie pryzmatyczności tych soczewek należy rozpocząć od dokładnego wyznaczenia położenia punktu referencyjnego. Następnie soczewkę należy umieścić na podstawce pomiarowej dioptromierza, tak aby punktem pomiarowym był punkt referencyjny. Odczyt wartości mocy pryzmatycznej przeprowadzić tak jak dla soczewek jednoogniskowych, z tą jednak różnicą, że obszar, w którym sprawdzamy wartość pryzmatyczności nie jest okręgiem, ale prostokątem o boku poziomym długości 2mm i pionowym 1mm, położonym centralnie względem punktu referencyjnego.
W soczewkach progresywnych konstrukcyjnym punktem odniesienia jest punkt oznaczony kropką. Jest to tzw. "punkt pomiaru pocienienia pryzmatycznego". W soczewkach tych sposób sprawdzenia wartości mocy pryzmatycznej jest identyczny jak dla soczewek dwuogniskowych.
Tabela nr 1 - odchyłki centralności optycznej i mocy pryzmatycznej
 0,00÷2,00 |
||||||||
UWAGI
- Moc pryzmatyczna, podana w tabeli, uwzględnia związek wymaganego pryzmatu z każdym pryzmatem wywołanym zmniejszeniem grubości.
- Tolerancja całkowitej mocy pryzmatycznej w punkcie odniesienia pryzmatu jest sumą składnika pryzmatycznego wynikającego z tolerancji niecentralności (reguła Prentice) i odchyłki mocy pryzmatycznej, wskazanej powyżej.
|
IZOPLAST 150 BIF-F28 f70/76 mm  IZOPLAST 150 BIF-F28 f64 mm 
IZOKRON 15 BIF-C26 f71mm IZOFOTO B 15 BIF-C26 f71 mm  IZOKRON 15 BIF-C25 f66mm 
|