Podczas różnych szkoleń i spotkań organizowanych przez JZO bardzo często optycy pytają nas, w jakim celu nakłada się powłoki antyrefleksyjne na soczewki fotochromowe.
Większość optyków uważa, że nałożenie powłoki antyrefleksyjnej ma na celu podniesienie transmitancji (transmisji) soczewki okularowej. Przy takim podejściu do tematu pytanie jest jak najbardziej słuszne, bo po co podwyższać transmitancję powłoką AR, skoro pomniejszamy ją efektem fotochromowym.
Aby dobrze zrozumieć problem musimy zdać sobie sprawę z faktu, że w optyce okularowej najważniejszą rolą powłoki antyrefleksyjnej jest, jak sama nazwa wskazuje, zminimalizowanie refleksów (odbić) występujących na granicy dwóch ośrodków o różnych współczynnikach załamania światła, czyli granicy soczewka-powietrze. Światło tracone w skutek odbicia od powierzchni soczewek okularowych, to nie tylko matematyka i ujęcie procentowe, ale przede wszystkim pogorszenie jakości postrzeganych obrazów z punktu widzenia fizjologii oka ludzkiego i całego aparatu interpretacji obrazu, jakim jest ludzki mózg. Wskutek wielokrotnego odbicia światła od obu powierzchni soczewki, w efekcie do oka docierają obrazy niejednoznaczne, często w postaci różnego rodzaju szumów informacyjnych, światła rozproszonego i przypadkowych refleksów. Te niekorzystne zjawiska w terminologii optycznej zyskały nawet swoje sympatyczne określenie "obrazy duszki" (z ang. ghost images).
Należy zdać sobie sprawę, że oko ludzkie jest w stanie poradzić sobie z nadmiarem niepotrzebnych, fałszywych sygnałów świetlnych, ale odbywa się to niestety nakładem pracy mózgu. Osoba nosząca soczewki okularowe bez powłoki AR przyzwyczaja się do gorszej jakości widzenia, co jest rozwiązaniem połowicznym. Najlepszym dowodem na to jest stwierdzenie faktu, że osoba nosząca soczewki z powłoką AR nie zechce powrócić do noszenia soczewek bez powłoki AR, ponieważ zauważa wówczas wszelkie zakłócenia w postrzeganiu otoczenia.
Powyższe dotyczy wszystkich soczewek, w tym również fotochromowych. Nałożenie powłoki AR na fotochromową soczewkę okularową jest pożyteczne i uzasadnione ponieważ powłoka AR tylko nieznacznie podniesie jej transmitancję ale znacznie zmniejszy wszystkie odbicia, tak jak w przypadku soczewek bezbarwnych.
W. Falkowski