Idea jakości istnieje w świadomości człowieka od lat. Podejście do zagadnień jakości ulegało jednak na przestrzeni historii zmianom. Rozwój techniki, złożoność wyrobów i technologii oraz rosnąca przewaga podaży nad popytem spowodowały wzrost konkurencji i wymusiły ukierunkowanie produkcji na jakość w coraz szerszym zrozumieniu tego słowa. Ta sytuacja rynkowa spowodowała w świecie zmiany w podejściu do zagadnień jakościowych. Przez długie lata dominowała zasada utożsamiająca jakość głównie z organizacją kontroli końcowej zespołów i wyrobów finalnych. Przy rosnącej złożoności wyrobów okazało się to mało skuteczne, a dodatkowo powodowało duże straty i koszty Sytuacja ta wpłynęła na stopniowe objęcie działaniami kontrolnymi całego procesu produkcyjnego. Pierwsze znormalizowane systemy jakości powstały w przemyśle obronnym Stanów Zjednoczonych, a następnie Brytyjski Instytut Normalizacji (BSI) opracował i opublikował w 1979 roku swoją normę przeznaczoną do stosowania w obrębie innych gałęzi przemysłu. Ponieważ rozwijała się również kooperacja międzynarodowa, problem zaczął obejmować coraz szerszy zakres krajów.
Prac związanych z ujednoliceniem wymagań podjęła się Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, posiadająca skrót ISO (International Standards Organization). Instytucja opracowuje i publikuje normy z których korzystają producenci różnych branż na całym świecie. Powołany w 1979 roku Komitet Techniczny TC 176 rozpoczął prace nad systemami zarządzania jakością.
Opracowanie norm rozpoczęto od normy dotyczącej terminologii jakości, którą ustanowiono w 1986 roku pod numerem ISO 8402, a następnie powstała seria norm określana ogólnie jako seria ISO 9000.
Zespół podanych norm obejmuje wszystkie działania z zakresu zarządzania jakością, które decydują o polityce jakości, celach i odpowiedzialności, a także o ich realizacji za pomocą takich środków jak planowanie jakości, sterowanie jakością, zapewnienie jakości, doskonalenie jakości.
Cechą charakterystyczną omawianych norm jest ich ramowy charakter. Normy nie dają szczegółowych rozwiązań, jakie powinny być stosowane przez producenta, lecz określają zasady postępowania. Każda instytucja musi opracować szczegółowe procedury postępowania dopasowane do przedmiotu produkcji, technologii, różnorodności asortymentów, wielkości serii itp. Istotną sprawą jest objęcie systemem całej działalności przedsiębiorstwa począwszy od przyjmowania zamówień, przez zaopatrzenie, szkolenie kadr, opracowanie procesu produkcji, kontrole jakości w różnych etapach, aż do realizacji sprzedaży włącznie. Działania na wszystkich etapach powinny w rezultacie zapewnić w sposób powtarzalny realizację jakościową zamówionych i produkowanych wyrobów.
PRZEBIEG PRAC w JZO Sp. z o.o.
Jakość produkcji naszego zakładu była zawsze jednym z głównych celów, jakie stawiano przed kadrą zakładu. Jednak pierwsze informacje o normach i zasadach zarządzania jakością pojawiły się w zakładzie na początku lat dziewięćdziesiątych. Pierwsze szkolenie informacyjne kadry kierowniczej i technicznej przeprowadzono w 1991 roku. Dla wielu uczestników nowe podejście do spraw jakości było zaskoczeniem i wydawało się, że to nie da się wdrożyć. Jednak obserwowane zmiany na rynku krajowym i zdobywane informacje z innych krajów zaczęły utwierdzać kierownictwo zakładu, że utrzymanie się i rozwój przedsiębiorstwa jest możliwy tylko dzięki zagwarantowaniu produkowanym wyrobom najwyższej jakości, a ściślej przez system zapewnienia jakości.
Początek lat dziewięćdziesiątych to okres wielu zmian w naszym zakładzie, co przedstawiliśmy w pierwszym numerze naszego pisma. Sytuacja na rynku ukierunkowała produkcję na szkła okularowe. Były one produkowane już wcześniej, ale w wąskim zakresie. Teraz podjęto decyzje o rozwoju asortymentowym i ilościowym. Podstawową sprawą stał się przegląd wymagań technicznych z uwzględnieniem wymagań międzynarodowych. Stwierdzono duże różnice, co stało się podstawą opracowania programu zmierzającego do zapewnienia jakości technicznej odpowiadającej standardom światowym. Realizacja programu pociągnęła za sobą poważne nakłady inwestycyjne, ale pchnęła produkcję na nowe tory Równocześnie podjęto decyzje o rozpoczęciu przygotowań do opracowania systemu zarządzania jakością w oparciu o normy ISO.
W pierwszym etapie skierowano kadrę kierowniczą zakładu na specjalistyczne szkolenia organizowane przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC), a prowadzone przez międzynarodowe organizacje takie jak AFNOR czy BSI. Na podstawie zdobytych informacji decyzją ówczesnego Dyrektora, a obecnego Prezesa Zarządu Spółki powołano Dział Zapewnienia Jakości, którego zadaniem było organizowanie, koordynowanie, opracowanie i doprowadzenie do certyfikacji systemu zarządzania jakością. Po wielu analizach przyjęto jako podstawę opracowań normę ISO 9002. W dalszym ciągu kadra zakładu uczestniczyła w szkoleniach dotyczących idei systemów, metod opracowywania dokumentacji systemowej oraz prowadzenia auditów wewnętrznych. Warto tutaj wyjaśnić, że jednym z najistotniejszych czynników zapewniających realizację przyjętych zasad jest system auditów wewnętrznych, czyli sformalizowanych kontroli opartych 0 obowiązującą na poszczególnych odcinkach dokumentację.
Najtrudniejszym zadaniem, które stanęło przed pracownikami było stworzenie pełnej dokumentacji zawierającej uregulowania dotyczące funkcjonowania całego przedsiębiorstwa. Zarząd Spółki ustanowił Politykę Jakości Spółki, powstały Procedury Zapewnienia Jakości, instrukcje robocze oraz opracowano i wydano Księgę Jakości stanowiącą najważniejszy dokument systemu jakości JZO. Wdrożono nowe narzędzia zarządzania takie jak wspomniany system auditów wewnętrznych, sformalizowany system działań korygujących i zapobiegawczych itp. Ukoronowaniem tych działań miało być uzyskanie certyfikatu (oceny) zgodności Systemu Zarządzania Jakością w JZO Spółka z o.o. z normą ISO 9002. Aby to nastąpiło należało wybrać jednostkę, która mogłaby przeprowadzić taką certyfikację.
JEDNOSTKA CERTYFIKUJĄCA
Certyfikację powierzono firmie KEMA REGISTERED QUALITY POLSKA Sp. z o.o., która jest polskim oddziałem firmy KEMA założonej w 1927 roku w Arnhem w Holandii.
Polski oddział przeprowadza audity systemu jakości zgodne z normami ISO i na ich podstawie KEMA w Arnhem wystawia certyfikat. Przy wyborze tej jednostki wzięto miedzy innymi pod uwagę to, że firma KEMA poprzez członkostwo w organizacji IQNet należy do grupy renomowanych jednostek certyfikujących na świecie. IQNet (The International Certification Network - Międzynarodowa Sieć Organizacji Certyfikujących) jest międzynarodowym stowarzyszeniem krajowych organizacji dokonujących certyfikacji systemów jakości i wydających certyfikaty Jego celem jest wzajemne uznawanie i popieranie certyfikatów systemów jakości wydawanych przez stowarzyszone w IQNet jednostki. Członkami sieci mogą zostać organizacje (po jednej z każdego kraju) pełniące wiodącą rolę w krajowym sys-temie certyfikacyjnym. Organizacja została stworzona przez 16 państw europejskich, a obecnie obejmuje również organizacje spoza Europy (np. z Kanady, Japonii czy Brazylii). W 1997 roku do sieci tej przyjęto również Polskie Centrum Badań i Certyfikacji.
AUDIT CERTYFIKUJĄCY
Dla sprawdzenia gotowości JZO Sp. z o.o. do certyfikacji, przeprowadzono w kwietniu br. audit próbny i następnie, po usunięciu drobnych niedociągnięć, w dniach 21 - 23 czerwca audit certyfikujący Cały trud włożony przez pracowników we wdrożenie systemu jakości został nagrodzony pozytywnym wynikiem tego auditu oznaczającym, że system zarządzania jakością funkcjonuje w firmie prawidłowo i jest zgodny z wymaganiami normy ISO 9002.
