FIZYCZNE METODY POWLEKANIA SZKŁA

Nanoszenie powłok metodami fizycznymi polega ogólnie na odparowaniu odpowiedniego materiału w warunkach wysokiej próżni i osadzeniu go na wybranym podkładzie. Przez próżnię rozumie się w tym przypadku zamknięty obszar zawierający wysoce rozrzedzony gaz. Pierwsze informacje dotyczące zjawiska rozpylania substancji w próżni spotkać można w literaturze z drugiej polowy XIX wieku, a praktyczne zastosowanie naparowania powłok przeciwodblaskowych opisano w 1933 roku.
Rozwój zastosowań naparowań próżniowych w optyce tak na świecie jak i w Polsce spowodował, że JZO już w 1961 roku zakupiło w znanej firmie BALZERS znajdującej się w Liechtensteinie, pierwszy aparat próżniowy typu BA-500. Byla to mała aparatura o średnicy klosza 500 mm, sterowana ręcznie, lecz na owe czasy nowoczesna. Jej głównym przeznaczeniem było wdrożenie technologii nanoszenia powłok aluminiowych na zwierciadła do rzutników. Korzystając z praktyk u producenta i przy współpracy z Centralnym Laboratorium Optyki rozpoczęto opracowywanie technologii tzw "zwierciadeł zimnych" czyli takich, które przy wykorzystaniu wielowarstwowych powłok interferencyjnych odbijały promieniowanie widzialne, natomiast przepuszczały promieniowanie podczerwone. Zwierciadła takie potrzebne były do projektorów filmowych. Do ich wdrożenia zakupiono w 1967 roku w tej samej firmie nowy aparat BA-710K, ale już znacznie unowocześniony. W następnych latach kupiono jeszcze aparaty do zwierciadeł i filtrów cieplnych wykorzystywanych w optyce chirurgicznej. Gdy zapotrzebowanie na te wyroby spadło, postanowiono posiadaną aparaturę wykorzystać do nanoszenia powłok barwnych i przeciwodblaskowych na szkłach okularowych.
Próby ze szkłami barwnymi rozpoczęto w latach osiemdziesiątych, praktycznie jednak wdrożono je na skalę produkcyjną w 1995 roku. Podobnie było z powłokami przeciwodblaskowymi, które zaczęliśmy produkować już w 1990 r. Były to powłoki jednowarstwowe z fluorku magnezu, gdyż posiadana aparatura nie pozwalała na powtarzalną jakościowo produkcję innych powłok. Aby temu zaradzić, w 1997 roku sprowadziliśmy z Włoch nowoczesną, sterowaną komputerowo aparaturę SATIS 900L i po jej uruchomieniu w IV kwartale 97 r. rozpoczęto nanoszenie nowych, szerokopasmowych, wielowarstwowych powłok przeciwodblaskowych na szkłach mineralnych i organicznych. Od tamtej pory trwa doskonalenie procesów wytwórczych.