RECEPTY NA SZKŁA ASTYGMATYCZNE

Recepty na szkła astygmatyczne zawierają trzy zasadnicze zapisy: moc czołową w przekroju osi cylindra zwaną sferą i oznaczaną skrótem Sph, różnicę mocy przekrojów głównych zwaną mocą cylindra i oznaczaną Cyl oraz położenie kątowe osi cylindra względem oka oznaczane często skrótem A i określane zgodnie z podziałką kątową TABO w stopniach.
Najczęściej, i tak to ustalają Polskie Normy za sferę przyjmuje się moc przekroju algebraicznie słabszego, a moc cylindra ma wtedy wartość dodatnią. Taką formę oznaczania przyjęto jako obowiązującą w JZO Sp. z o.o. Często jednak spotyka się zapis cylindra z mocą ujemną. W takiej sytuacji należy dokonać transpozycji, czyli przeliczenia recepty z cylindra ujemnego na dodatni. Przy przeliczeniu, wartość bezwzględna cylindra nie ulega zmianie, a zmienia się tylko znak z (-) na (+). Zmianie natomiast ulega moc sfery która powstaje jako suma algebraiczna mocy sfery i mocy cylindra podanych w recepcie. Przy tej zmianie przeliczyć należy również położenie osi cylindra przez dodanie kąta 900. Kilka przykładów przeliczeń podano w tabeli 5.
W zwykłych, okrągłych szkłach astygmatycznych na opakowaniu nie podaje się oczywiście kąta, jednak jego zmiana jest bardzo ważna dla optyka przy oprawianiu. Przy szkłach złożonych, takich jak dwuogniskowe, progresywne itp., zmiana kąta jest ważna również dla producenta i podawana jest na opakowaniu. Sądzimy, że przypomnienie tych zasad oznaczania i przeliczania pozwoli w przyszłości na uniknięcie nieporozumień wynikających z dostawy szkieł o innym oznaczeniu niż złożono w zamówieniu.

Tabela 5
Zapis z cylindrem (-) Przeliczenie na zapis z cylindrem (+)
sph cyl Oś A (0) sph cyl Oś A (0)
-5 -1 0 (-5) + (-1) = -6 +1 0+90 = 90
-3 -2 90 (-3) + (-2) = -5 +2 90+90 = 180
0 -3 45 (0) + (-3) = -3 +3 45+90 = 135
+2 -2 30 (+2) + (-2) = 0 +2 30 + 90 = 120
+4 -1 60 (+4) + (-1) = +3 +1 60 + 90 =150